Op het erf Kruidencirkel2van de Stadsboerderij is een cirkelvormige kruidentuin aangelegd. Daar staan zo’n vijftig soorten kruiden in die een geneeskrachtige werking hebben, waaronder kamille, lavendel, munt, guldenroede en valeriaan. Een aantal kennen we ook als keukenkruid, zoals oregano, peterselie, tijm, rozemarijn en salie.

Verder vindt u er kruiden die juist vroeger veel gebruikt werden, zoals longkruid en zwarte toorts. Maar ook planten die vooral als fytotherapeutisch of homeopathisch middel bekend zijn, zoals Echinacea, Pulsatilla, Ruta en Symphytum.

In de kruidencirkel mag u vrij rondlopen om te genieten van de kleuren en geuren. Om geen kaalgeplukte plant voor de volgende bezoeker achter te laten, verzoeken we u de kruiden liever niet te plukken. Bij mooi weer schenken we thee van verse kruiden.

KruidencirkelDe kruidencirkel is aangelegd voor ‘de schoonheid en de troost’, maar ook ‘ter lering en vermaak’. Veel kruiden hebben een ontsmettende en antibacteriële werking en/of ondersteunen bepaalde organen. Ze stimuleren het zelfgenezend vermogen. Kruiden hebben zelden bijwerkingen, maar mogen niet overmatig gebruikt worden. Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, moeten extra voorzichtig zijn.

Elk seizoen verschijnt De kruidencirkelwijzer, daarin beschrijven de kruiden-tuiniers iedere keer een aantal kruiden.

De kruidencirkelwijzer nr. 1, herfst 2011
De kruidencirkelwijzer nr. 2, winter 2011-2012
De kruidencirkelwijzer nr. 3, lente 2012
De kruidencirkelwijzer nr. 4, zomer 2012 (fotoverslag)
De kruidencirkelwijzer nr. 5, herfst 2012
De kruidencirkelwijzer nr. 6-1, september 2013
De kruidencirkelwijzer nr. 6-2, september 2013
De kruidencirkelwijzer nr.7, juni 2015

Hebt u vragen over de kruiden, hebt u een bijzonder kruid dat u wilt schenken of wilt u De kruidencirkelwijzer per e-mail ontvangen, stuur dan een mail aan Marlène Blokhuis van Praktijk de Alruin: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

De beschrijvingen uit De kruidencirkelwijzer vindt u in onderstaand kruidenalfabet.

Bieslook
Bieslook werkt ontstekingsremmend en eetlustbevorderlijk. Heerlijk in een kruidenboter samen met de bloemen van klein hoefblad, longkruid, paarse dovenetel en een paardenbloem. Of bovenop een gepofte aardappel met zure room! Mmmmmm

Brandnetel
Hoewel vaak berucht, is de brandnetel toch de koning onder de kruiden want hij heeft veel therapeutische eigenschappen. Hij heeft een reinigende, kalmerende en vochtafwerende werking en bevordert de spijsvertering . De brandnetel bevat veel mineralen waaronder ijzer en vitamine C, zodat ijzer ook goed opgenomen wordt.  Met handschoenen plukken en wel altijd koken voor  gebruik of overgieten met kokend water. Als aftreksel is het goed voor je haar, het helpt tegen roos en haaruitval.

Cichorei
Cichorei ziet eruit als andijvie en je kan het ook eten, als je van een beetje  van bitter houdt. Cichorei  is een tweejarige plant en deze planten gaan pas in het tweede jaar bloeien. Als je tweejarige planten eenmaal in de tuin hebt , wisselen ze elkaar mooi af en heb je elk jaar wel een paar bloeiende exemplaren. In het oude Egypte werd cichorei ook al gebruikt en gegeten. Het stimuleert de galvorming en helpt urinezuur afvoeren en is kan daarom ondersteunend werken bij reuma en jicht. De gedroogde wortels kunnen gebruikt worden als alternatief  voor koffie.  

Dragon
Dragon is een echte aanrader in salade, saus of paté. Ter bestrijding van slapeloosheid kan het als thee gedronken worden.

Geranium
Geraniumolie in een aromaoliebrander zuivert de lucht en kan preventief werken bij  een 'rondwarende' griep. En ruikt ook nog lekker fris. Geranium zal in 2012 toegevoegd worden aan de kruidencirkel. We zullen op zoek gaan naar een kruidachtige geraniumvariant voor de binnencirkel.

Geranium
Geraniumolie in een aromaoliebrander zuivert de lucht en kan preventief werken bij  een ërondwarendeí griep. En ruikt ook nog lekker fris. Geranium zal in 2012 toegevoegd worden aan de kruidencirkel. We zullen op zoek gaan naar een kruidachtige geraniumvariant voor de binnencirkel.

Goudsbloem
Goudsbloem is al bekend sinds de oudheid en werd onder andere gebruikt door de Indianen en de Egyptenaren.  Het heeft een ontsmettende, antibacteriële en antifungale (schimmelwerende) werking, het ondersteunt een goede genezing van wonden. Het sap van de steel kan gebruikt worden bij wratten, net als het sap van de Stinkende gouwe.

Guldenroede
Guldenroede heeft een goede werking op de blaas en de nieren. Thee zet je van de bloemen en het blad. Het blad kun je oogsten in de zomer of vers gebruiken. Het blad is erg aromatisch.

Heiligenbloem
Heiligenbloem is een aromatische plant, kan goed gebruikt worden om insecten te weren, en ook in potpourri. Door haar mooie grijze kleur is het  een leuke verschijning in de kruidencirkel. Vroeger werd het gebruikt voor een mooie en snelle wondgenezing. Gekneusde bladeren helpen bij insectensteken. Een recept voor een kruidig alternatief voor 'mottenballen': neem van munt, heiligenkruid, citroenkruid en rozemarijn een  handvol gedroogd blad en 1 theelepel gekneusd korianderblad, bind dit samen in een katoenen zakdoek en hang het in je kledingkast.

Kaardenbol
Zoals de naam aangeeft werd de zaadbol van de kaardenbol vroeger gebruikt om de wol te kaarden. De kaardenbol heeft een sterke werking op de spijsvertering en werkt reinigend. Ook in de Chinese geneeskunde wordt de kaardenbolwortel (Xu Duan) gebruikt. Bijvoorbeeld  ter voorkoming van botontkalking en om het  immuunsysteem te versterken.

IMG 1217

Kamille
Kamille betekent in het Grieks het ‘appeltje van de grond’, waarschijnlijk vanwege de gele bolle kern van de bloemen. Het is een heel veelzijdig kruid: ontsmettend, ontstekingsremmend en eetlustopwekkend. Vooral goed bij kiespijn en tandvleesontsteking. Lekker als badolie voor een ontspannend bad. Olie getrokken van de bloemen is goed voor de huid.
Verder voor blondharigen te gebruiken voor stralend haar in de winter (een paar weken gebruiken  - 1 keer per week): 2 eetlepels kamille met een halve liter kokend water overgieten, 15 minuten laten staan, zeven en als laatste spoeling gebruiken.

Koriander
Koriander heeft een aparte smaak, die goed past bij Indiaas eten. En ook bij een wortelsalade. Vers geplukt het lekkerst. Sommige mensen worden er acuut vrolijk van, probeer het  eens uit... Vers en als zaad is het goed voor de spijsvertering en kan het winderigheid verminderen.

Lavas
De Lavas (oftewel Maggikruid) kan erg groot worden, en heeft een typische geur. De smaak hoort echt in een boerengroentesoep. Het blad, de stengel,  de wortel en het zaad kunnen gebruikt worden. In de Middeleeuwen stopte men het blad als geurvreter in schoenen, ter verfrissingr. Dat kan natuurlijk nu ook nog! Van de wortel kan badschuim gemaakt worden.

Longkruid
Longkruid is een prachtige plantje dat vroeg bloeit. Doordat het kiezelzuur bevat en door de werking op het elastisch weefsel van de longen werd het vroeger vaker gebruikt als longversterkend middel. Nu kan dat nog steeds met een van de volgende theemengsels: gelijke delen longkruid, weegbree en gestampte venkel of 1 deel zoethout en 3 delen weegbree, longkruid en klein hoefblad.

Maarts viooltje
Maarts viooltje heeft dezelfde werking als het driekleurig viooltje (Viola tricolor), namelijk reinigend en rustgevend en het helpt ook tegen slapeloosheid. De bloemen kunnen verwerkt worden in een salade en gesuikerd op een dessert.

Madeliefje
De bloemen van het madeliefje kunnen gebruikt worden in een fruitsalade. Een aftreksel van de wortels kan helpen bij eczeem. Tevens ondersteunt het de leverfunctie. Als tinctuur bij wondjes en kwetsuren. Als homeopathisch middel bevordert het het genezingsproces na een buikoperatie.

Munt
Munt is de smaakmaker in/bij vele gerechten. U vindt in de kruidencirkel onder andere chocolade-munt, aardbeien-munt, appel-munt en Marokkaanse munt. Het ruikt al lekker als u het even aanraakt of vers in de thee doet. Het werkt opwekkend en helpt goed bij verkoudheid. Niet te veel gebruiken tijdens de zwangerschap.

Oost-Indische kers
Het blad staat bekend om het vitamine C-gehalte, maar de bloemen zijn ook al ontstekingswerend. Eet bij beginnende keelpijn twee bloemetjes en de volgende dag hebt u er zeer waarschijnlijk geen last meer van, ‘de natuur is uw apotheek’!  Tevens ondersteunt het de ademhalingsorganen en de urinewegen. Als thee goed bij hoest.

Peterselie
Peterselie is redelijk winterhard en kan ons in de winter nog voorzien van vitamine A en C. Hij zit vol ijzer, mineralen en chlorofyl, een waardevolle antioxidant en ontstekingsremmer dus. Peterselie kunt u ook zelf prima in potten of op het balkon kweken.
Heerlijk in soep, sauzen en salades. Niet overmatig gebruiken tijdens de zwangerschap.
Een aftreksel van de bladeren en/of zaden  kan ook gebruikt worden om het haar mee te spoelen (voor stralend haar in de winter:  (een paar weken gebruiken, 1 keer per week): peterselie en zeepkruid; 15 g gedroogde wortel (of 2 grote handen vol verse wortelstammen) met  750 ml water aan de kook brengen en 20 min. laten sudderen.  Af laten koelen, zeven en als shampoo gebruiken
Een waarschuwing: als u in het bos loopt en u denkt dat er peterselie groeit, dan is dat zeer waarschijnlijk niet zo. U heeft dan te maken met de giftige ‘lookalike’ Aethusa cynapium, de hondspeterselie. In homeopathische vorm is de Aethusa echter weer niet giftig en zelfs een belangrijk middel bij baby’s, die veel melk ‘teruggeven’.

Rode zonnehoed
De rode zonnehoed (echinacea) is een plant die ons kan helpen als we onze weerstand voelen verminderen. De wortel en de bloemen worden gebruikt voor de tinctuur, die ons immuunsysteem stimuleert. Deze tinctuur kan verdund gebruikt worden om de keel te gorgelen. Vermengen met een half glas water.

Rozemarijn
Er zijn vele soorten bekend, maar in de kruidencirkel vindt u de bergrozemarijn en de gewone rozemarijn. Het is opwekkend en stimulerend en heerlijk om mee te bakken of aan een saus toe te voegen. Maar ook lekker in bad: neem een handvol verse rozemarijn, kook het 10 min. in 500 ml water, voeg het aftreksel (gezeefd) toe aan het bad. De olie alleen uitwendig gebruiken, bijvoorbeeld voor een goede bloedcirculatie.
Tip voor stralend haar in de winter (een paar weken lang, 1 keer per week), voor donker haar: 2 eetlepels  gedroogde of verse rozemarijn 5 min. koken, af laten koelen en als laatste spoeling gebruiken. Hebt u blond haar, gebruik dan kamille.

Salie
Salie werkt als thee heel goed bij keelpijn en tandvleesontsteking. En als smaakmaker in sauzen en om mee te bakken.
Tip voor stralend haar in de winter (een paar weken lang, 1 keer per week), voor donker haar: 2 eetlepels salie opgieten met een halve liter heet water, laten afkoelen en als laatste spoeling gebruiken. Hebt u blond haar, gebruik dan kamille.

Scharlei
Scharlei wordt ook wel muskaatsalie genoemd. Het is een lid van de saliefamilie. De werking van scharlei komt goed tot uiting in etherische olie. Het geeft een warme, levendige geur en is daardoor rustgevend en heeft een opwekkend effect op je stemming. Bij menstruatiekrampen, spijsverteringskrampen en krampen aan de luchtwegen werkt het in bad of bij een massage krampstillend en ontspannend. Ook goed te gebruiken bij bronchitis en verkoudheid. Bij de overgang helpt scharlei om het transpireren tegen te gaan. Wel even oppassen: gebruik scharlei niet tijdens de zwangerschap en als thee versterkt het het effect van alcohol.

Smeerwortel
Smeerwortel ondersteunt in homeopathische vorm de botaanmaak en helpt bij zeer pijnlijke botbreuken en letsel van kraakbeen en periost. Als tinctuur zit het in Symphosan, dat helpt bij menige knieklacht. Zeker als dit door overbelasting of een verkeerde beweging komt!

Tijm
Tijm staat in meerdere soorten in de cirkel en is een echte smaakmaker in saus, soep  en salades . Bovendien kan tijm goed helpen bij luchtwegproblemen. Als thee kan het gebruikt worden bij aften en keelpijn. Prima geschikt als olie in een aromaoliebrander, maar minder geschikt als olie in bad, omdat het een branderig effect kan hebben op de huid. Matig gebruiken.